Tv-analist Tina Nijkamp vindt dat de publieke omroep te veel geld uitgeeft aan podcasts. In haar eigen podcast Tina’s TV Update vroeg ze zich af waarom sommige producties meer dan twee ton kunnen krijgen, meldde Spreekbuis op 17 oktober. Het is niet de eerste keer dat ze dit zegt. Maar hoeveel geld gaat er eigenlijk naar podcasts? Een deel van het antwoord staat gewoon op de site van het NPO-fonds, en dat geeft een ander beeld dan de bedragen die nu rondgaan.
Waar de kritiek over gaat
De aanleiding was een vraag van een luisteraar over Zwijgen aan Zee, de BNNVARA-podcast over het drama op een Katwijkse haringlogger in 1915. Die reeks kreeg volgens Spreekbuis ruim 75.000 euro uit het NPO-fonds. Nijkamp zet daar tegenover dat een aflevering van een tv-programma soms tussen de 60.000 en 80.000 euro kost, terwijl een complete podcastserie flinke bedragen krijgt. Ze legt ook een verband met prijzen. Volgens haar hebben producties met publiek geld veel meer middelen dan onafhankelijke makers, en dat zou je terugzien bij de Dutch Podcast Awards. Haar eigen podcast maakt ze vrijwel helemaal zelf.
Zwijgen aan Zee ligt toch al onder een vergrootglas. Een onderzoeker die in de serie zelf te horen is, beschuldigt de maker van plagiaat, zoals je leest in ons stuk over de klacht bij de Ombudsman. De reeks is genomineerd in de categorie sound design.
Wat het NPO-fonds aan podcasts uitgeeft
Het NPO-fonds heeft elk jaar 19,45 miljoen euro te verdelen, inclusief btw. Volgens de budgetpagina van het fonds gaat daarvan in 2026 zo’n 0,95 miljoen naar de ontwikkeling en productie van podcastfictie en podcastdocumentaire. Dat is ongeveer 5 procent. Het grootste deel gaat naar video, met 7,6 miljoen voor fictie en 8,06 miljoen voor documentaire.
Het podcastdeel is bovendien kleiner geworden. In de stand van zaken van december 2025 stond het audiobudget nog op 1,2 miljoen, verdeeld over 728.000 euro voor documentaire en 450.000 euro voor fictie. In 2026 is dat 630.000 euro voor documentaire en 324.000 euro voor fictie. Op 22 september was het fictiegeld voor dit jaar helemaal toegekend, en voor documentaire was nog ruim 66.000 euro over.
Per serie gelden vaste maxima. Die staan in de regelingen van het fonds.
| Regeling | Maximale bijdrage | Minimale lengte |
|---|---|---|
| Podcastfictie, ontwikkeling | 45.000 euro | |
| Podcastfictie, productie | 162.000 euro | 180 minuten |
| Podcastdocumentaire serie, productie | 110.000 euro | 240 minuten |
| Podcastdocumentaire one-off, ontwikkeling en productie samen | 20.000 euro |
Bron is het NPO-fonds, bedragen inclusief btw, stand oktober 2026. Volgens de regeling voor fictie moeten die bijdragen samen met andere geldbronnen alle kosten dekken, dus ook btw, overhead en de vergoeding van de producent. Levert een maker minder minuten af, dan gaat het maximum naar rato omlaag.
Wat de feiten wel en niet zeggen
Leg je de kritiek naast die tabel, dan zie je waar de twee ton vandaan komt. Meer dan 200.000 euro kan alleen een fictieserie krijgen die zowel het maximale ontwikkelbedrag als het maximale productiebedrag binnenhaalt. Dat is samen 207.000 euro, voor minstens drie uur audio. Met het fictiebudget van dit jaar kon het fonds precies twee van zulke series volledig betalen. Een documentaireserie zit met 110.000 euro voor minstens vier uur op ongeveer 460 euro per minuut. Het maximum voor fictie komt uit op 900 euro per minuut.
Daarmee heeft Nijkamp een punt en tegelijk ook niet. Voor een maker die alles in eigen beheer doet, zijn dit enorme bedragen, en het is begrijpelijk dat zo iemand zich afvraagt of de concurrentie bij prijzen wel eerlijk is. Tegelijk komt het hele podcastgeld van het fonds voor een jaar overeen met twaalf tot zestien tv-afleveringen, als je haar eigen bedrag per aflevering aanhoudt. En de jury van de Dutch Podcast Awards beoordeelt het maakwerk, zoals je leest bij de genomineerden van dit jaar. Daar staat sinds dit jaar ook een aparte categorie voor podcasts in eigen beheer.
Wat de cijfers niet laten zien, is wat de omroepen uit hun eigen budget aan podcasts besteden. Het NPO-fonds draagt bij naast andere geldbronnen, en wat een NPO-podcast in totaal kost, staat niet in deze documenten. De discussie gaat dus over het zichtbare deel. Ik vind dat eerlijk gezegd het sterkste argument voor meer openheid. Als een publieke omroep wil laten zien dat podcastgeld goed besteed is, helpt het om per titel te melden wat hij kostte en hoeveel mensen er luisterden. Dan kan iedereen zelf beoordelen of 75.000 euro voor een serie als Zwijgen aan Zee veel of weinig is.
