Een half jaar na de start blijft de podcast over de Joodse Raad van Twente in het nieuws. Tubantia sprak op 8 oktober 2026 opnieuw met maker Arthur Menko, onder de kop “Aan dit verhaal dank ik mijn leven”. Dat is geen overdreven zin. Zijn oudoom Sig Menko was in de Tweede Wereldoorlog voorzitter van de Joodse Raad in Twente, en die raad koos een heel andere weg dan die in Amsterdam.
Wat je hoort in De Joodse Raad van Twente
De serie verscheen op 20 april 2026 bij de EO en telt zeven afleveringen van rond de drie kwartier. Historicus Allard Amelink vertelt en regisseert, Menko voert de gesprekken en zoekt zijn eigen familiegeschiedenis uit. Volgens de podcastpagina van de EO draait alles om één vraag, namelijk waarom in Twente meer dan de helft van de Joodse bevolking de oorlog overleefde, terwijl dat elders in Nederland veel minder was.
Het antwoord ligt bij Sig Menko, textielfabrikant in Enschede, en dominee Leendert Overduin. Waar de Amsterdamse Joodse Raad vooral wordt herinnerd als instrument van de bezetter, werd in Twente al vroeg ingezet op onderduiken. NPO Radio 1 schreef in april dat de groep rond Overduin minstens 800 Joden aan een onderduikadres hielp, met geld van Twentse textielfabrikanten. Afleveringstitels als De Textielbaron, In Godsnaam, doe iets moedigs en Alles heeft zijn prijs laten al zien hoe de serie van het vooroorlogse Enschede naar de morele keuzes van de bezetting loopt.
Je vindt hem gewoon in elke podcastapp en op NPO Luister. In onze gids staat De Joodse Raad van Twente met alle afleveringen op een rij.
Waarom dit verhaal nu verteld wordt
Lang bleef dit een regionaal verhaal. Ook in de familie Menko werd er weinig over gepraat, en Arthur Menko zei bij de lancering tegen 1Twente dat het hetzelfde licht verdient als andere oorlogsverhalen. De podcast sluit aan bij De Joodse Raad, de dramaserie van de EO over de raad in Amsterdam. Wie die serie zag, krijgt hier de andere kant. De podcast laat zien dat er een andere keuze mogelijk was, en dat maakt hem meer dan een herhaling van wat je al kent.
Dat het verhaal blijft rondgaan, bewijst wel dat het aansloeg. In augustus 2026 maakte OVT er op NPO Radio 1 een documentaire van, met Menko als gast in de uitzending. En nu dus het gesprek in Tubantia, de krant uit de regio waar het allemaal gebeurde.
Hoe hij zich verhoudt tot andere geschiedenispodcasts
Eerlijk is eerlijk, dit is geen lichte kost voor tijdens het afwassen. De VPRO-recensent vond de serie in mei te lang en wees op te veel zijpaden. Daar zit iets in, want Amelink en Menko nemen echt de tijd. Maar het sterkste deel, de gesprekken met overlevende Bert Woudstra, die acht was toen de oorlog begon, maakt dat ruimschoots goed.
Wie gewend is aan het wekelijkse overzicht van OVT krijgt hier het tegenovergestelde, één regio en één familie, uitgediept over zo’n vijf uur luisteren. Dat persoonlijke maakt het verschil met de grote vertelpodcasts over de oorlog, waarin het perspectief meestal van bovenaf komt. Hier zit je naast iemand die ontdekt hoe dicht zijn eigen familie bij de afgrond stond.
Mijn advies is luisteren, maar dan in je eigen tempo. Begin bij de eerste aflevering en neem er één per avond. Zoek je daarna meer in dezelfde hoek, dan vind je in ons overzicht van de beste geschiedenispodcasts genoeg om de herfst mee door te komen.
