Op 30 september was het International Podcast Day. De dag bestaat sinds 2014, toen Steve en Dave Lee hem in de Verenigde Staten begonnen, en volgens de organisatie zelf doen er inmiddels mensen uit bijna honderd landen mee. Het idee is mooi eenvoudig. Vier het medium, en geef de makers die niet in elke top 10 staan een zetje.
Dat laatste doe ik graag. In onze gids staan honderden Nederlandstalige podcasts, en de meeste krijgen nooit een plekje in de hitlijsten. Hieronder tien die ik je zou aanraden als je toe bent aan iets anders dan de bekende namen. Per show vertel ik waarom je hem zou opzetten.
Voor wie gewoon nieuwsgierig is
1. Radio Swammerdam
Radio Swammerdam is een wekelijks wetenschapsprogramma over onderzoek in Amsterdam, live op zondagochtend vanuit Pakhuis de Zwijger op Radio Salto, en daarna als podcast. Het bijzondere is de tijd. Een wetenschapper krijgt hier een heel uur om uit te leggen waar hij of zij aan werkt, in plaats van de drie minuten die je op tv ziet. Zet hem op als je weleens dacht dat een onderwerp te snel werd afgeraffeld.
2. Ondertussen in de kosmos
De wetenschapsredactie van de Volkskrant praat in Ondertussen in de kosmos elke week over wat er in het heelal gebeurt, en omdat de aarde daar ook bij hoort, net zo goed over onze eigen planeet. Het ene moment gaat het over verre sterren, het volgende over iets dicht bij huis. Een mooie keuze voor wie verwondering zoekt zonder dat het een les wordt.
3. Lekker Uitgelegd
Rick en Dennis duiken in Lekker Uitgelegd om de twee weken in een onderwerp waarvan je niet wist dat je er meer over wilde weten, zoals de schedel van Erasmus. De uitleg klopt, maar de toon is luchtig. Dit is de podcast die je na afloop aan tafel laat zeggen dat je iets geks hebt gehoord.
Voor wie van een goed verhaal houdt
4. Oostblok Rock
Wist je dat Nederlandse bands in de jaren 80 achter het IJzeren Gordijn optraden? Oostblok Rock zoekt uit hoe groepen als Claw Boys Claw, the Scene en Eton Crop daar terechtkwamen, wat ze aantroffen en of de staat ze in de gaten hield. Het is muziekgeschiedenis en Koude Oorlog in een, en voor mij de verrassing van dit lijstje.
5. Kunstmaffia
Roof, vervalsing en zwendel in de kunst- en antiekwereld, dat is het terrein van Kunstmaffia. Rik Bouman en Robert Tetteroo laten zien wat er achter de glans van veilinghuizen en galeries gebeurt. Zet hem op als je van misdaadverhalen houdt maar even geen zin hebt in moord. Hou je juist wel van het zwaardere werk, kijk dan bij de beste true crime-podcasts.
6. Het Geheim van de Efteling
In Het Geheim van de Efteling gaat Paul de Leeuw in zeven afleveringen op zoek naar wat het park al generaties lang zo bijzonder maakt. Het Sprookjesbos is het vertrekpunt, en onderweg spreekt hij ontwerpers en makers. Ideaal voor de autorit naar Kaatsheuvel, of gewoon voor iedereen die daar ooit als kind rondliep.
Voor de liefhebbers van een eigen wereld
7. Dampraat
Dampraat noemt zich de eerste podcast over dammen. Amateurdammers Friso Fennema en Rienk van Marle nemen je mee in het spel op honderd velden, van topgrootmeesters tot fanatieke hobbyisten. Je hoeft zelf niet te dammen om het leuk te vinden. Juist als buitenstaander hoor je hoe diep zo’n wereld kan gaan.
8. De Ridders van de Retro Tafel
Host Peter verzamelt in De Ridders van de Retro Tafel elke week zijn vrienden om over retro games te praten, maar ook over nieuwe games, het verzamelen van speelgoed en wat er verder in hun week gebeurde. Het is geen strak format, en dat hoeft ook niet. Het voelt als aanschuiven bij een vriendengroep met dezelfde hobby.
9. Blok & Dijkstra Lezen Nog Boeken
Mischa Blok en Erik Dijkstra praten in Blok & Dijkstra Lezen Nog Boeken over boeken, schrijvers en verhalen uit het echte leven. Wat ik er leuk aan vind, is dat luisteraars meepraten via spraakberichten, zodat het meer een leesclub wordt dan een tweegesprek. Een goede bron voor je volgende boek.
In je eigen taal
10. Twa Ûnnoazele Jonges
Twa Ûnnoazele Jonges is volledig in het Fries. Twee jongens praten over hun eigen leven, over politiek en filosofie, en strooien er moppen doorheen. Ze noemen zichzelf met zelfspot de beste podcast ter wereld die bijna niemand kan verstaan. Spreek je Fries of wil je het leren, dan is dit een heerlijke manier om de taal in je oren te krijgen. Van streektaalpodcasts word ik altijd blij, net als van de Hasseltse dialectpodcasts waar ik eerder over schreef.
Hoe je deze makers helpt
International Podcast Day is voorbij, maar de manier om een kleine podcast te steunen blijft hetzelfde. Geef hem sterren en een korte review in je podcastapp, want daarmee komt een show hoger in de lijsten en vinden nieuwe luisteraars hem. Vertel iemand over een aflevering die je goed vond. En als je een show trouw volgt, kijk dan of de makers een manier hebben om ze direct te steunen.
Het mooiste aan deze tien vind ik dat geen enkele aflevering hetzelfde klinkt als wat je al kent. Begin met de show die je het meest verrast, en kijk daarna eens in onze podcasttips voor meer.
