Pillen & Praten: De podcast van Psyfar

In deze aflevering bespreken Maarten Heuts en Jessica Dirkx weer twee artikelen uit de nieuwste Psyfar. Jessica duikt in cognitieve gedragstherapie (CGT) bij angststoornissen op latere leeftijd. Ze bespreekt waarom angst bij ouderen nog te vaak niet wordt herkend of behandeld en waarom terughoudendheid met CGT en exposure juist niet nodig is. Onderzoek laat zien dat CGT bij ouderen even effectief kan zijn als bij volwassenen. Maarten bespreekt de neuropsychiatrische klachten bij schildklierstoornissen. Schildklierproblemen kunnen zich uiten in uiteenlopende psychiatrische klachten, waaronder angst, depressie, psychose en cognitieve problemen. Wanneer is het daarom zinvol om de schildklierfunctie te bepalen en wat moet je als behandelaar in de psychiatrie niet over het hoofd zien?

In deze aflevering bespreken Maarten Heuts en Jessica Dirkx zoals altijd weer twee artikelen uit de nieuwste Psyfar. Maarten duikt in de vraag of we antipsychotica bij vrouwen anders zouden moeten doseren dan bij mannen. Hij bespreekt de invloed van sekseverschillen op farmacokinetiek, effectiviteit en bijwerkingen, en wat dat betekent voor de dagelijkse praktijk.  Jessica bespreekt elektroconvulsietherapie (ECT), een behandeling die nog altijd met stigma omgeven is, maar tegelijkertijd tot de meest effectieve interventies binnen de psychiatrie behoort. Ze gaat in op de huidige indicaties, nieuwe toepassingsgebieden, behandelparameters en de rol van onderhouds-ECT bij het voorkomen van terugval. 

In deze aflevering bespreken Maarten en Jessica twee artikelen uit de nieuwste Psyfar in hun eerste volledige aflevering samen als hosts van Pillen & Praten. Jessica duikt in schildklierstoornissen bij patiënten met een bipolaire stoornis. Ze bespreekt hoe vaak deze voorkomen, welke rol psychofarmaca (met name lithium) daarbij spelen en waarom regelmatige controle van de schildklierfunctie belangrijk blijft. Maarten bespreekt het premenstrueel syndroom (PMS) en verwante stoornissen. Wat is het verschil tussen PMS, PMDD en premenstruele exacerbatie van psychiatrische aandoeningen? En wat weten we inmiddels over de biologische achtergrond en behandelmogelijkheden, zoals leefstijlinterventies en SSRI’s.  

Na zes jaar Pillen & Praten nemen Sisco en Angela afscheid als vaste hosts van de podcast. In hun laatste aflevering dragen ze het stokje officieel over aan Maarten Heuts en Jessica Dirkx. Zowel de oude als de nieuwe garde bespreken allebei samen een artikel uit de meest recente Psyfar. Sisco en Angela duiken in het zeldzame maar belangrijke Stevens-Johnson-syndroom, terwijl Maarten en Jessica een artikel bespreken over psychofarmaca en rijvaardigheid. https://www.rijveiligmetmedicijnen.nl/https://www.apotheek.nl/zorg-van-de-apotheker/gestart-met-uw-medicijnen-wat-nu/medicijnen-in-het-verkeer

Sisco en Angela waren er ook dit jaar weer bij, live vanaf de congresvloer van het Nationaal Congres Farmacotherapie in de Psychiatrie. In deze congresspecial spreken ze eerst met Arnt Schellekens over de nieuwste ontwikkelingen in de behandeling van verslaving, de rol van comorbiditeit en de zoektocht naar gepersonaliseerde zorg. Daarna schuift Neeltje Batelaan aan om te praten over angst en depressie - over langdurige klachten, terugvalpreventie en hoe farmacotherapie en psychotherapie elkaar kunnen versterken.

In deze aflevering bespreken Angela en Sisco twee urgente onderwerpen binnen de psychofarmacologie. Angela duikt in de oorzaken en gevolgen van geneesmiddeltekorten: van productieproblemen en wereldwijde supply chain-schokken tot bedrijfseconomische keuzes van farmaceuten. Ze laat zien hoe tekorten niet alleen patiënten raken, maar ook grote impact hebben op therapietrouw, behandelrichtlijnen en de werkdruk in de apotheek. Sisco neemt je mee in de complexe relatie tussen epilepsie, psychiatrie en farmacotherapie. Hij legt uit hoe epileptische aanvallen soms klinisch op psychiatrische stoornissen lijken, welke psychofarmaca de kans op insulten kunnen verhogen of juist verlagen, en hoe nauw overleg tussen psychiaters en neurologen onmisbaar is. Besproken websites:

• Farmanco – overzicht van actuele geneesmiddeltekorten
• KI tools – interactieve tool voor bindingsaffiniteit van psychofarmaca

In deze aflevering bespreken Angela en Sisco twee actuele onderwerpen binnen de psychofarmacologie. Angela verdiept zich in de zin en onzin van natuurlijke middelen bij psychische aandoeningen, zoals Sint-Janskruid en lavendel, waarbij ze zowel werkzaamheid als bijwerkingen kritisch onder de loep neemt. Sisco richt zich op obesitas veroorzaakt door psychofarmaca en legt uit hoe hormonale verstoringen hieraan bijdragen. Daarbij bespreekt hij preventieve strategieën, het gebruik van metformine én de veelbesproken inzet van GLP-1 agonisten zoals Ozempic als mogelijke behandeling.

In deze editie van Pillen & Praten gaat Sisco in gesprek met Metten Somers, psychiater bij het UMC Utrecht en expert op het gebied van psychedelica. Alles wat je als Nederlandse psychiater op dit moment moet weten over psychedelica komt voorbij: wat zijn het? Wat zijn de indicaties? Welke middelen kan je al voorschrijven? En hoe ga je om met recreatief gebruik? Meer weten? Lees hier het rapport dat Metten noemt in de podcast: https://www.rivm.nl/bibliotheek/digitaaldepot/cam_paddo_advies.pdf

Vanaf de congresvloer van het Nationaal Congres Farmacotherapie in de Psychiatrie interviewen Angela en Sisco twee topwetenschappers. Iris Sommer vertelt over de invloed van het microbioom op de mentale gezondheid en Eric Ruhé vertelt over de nieuwe depressierichtlijn.

In deze aflevering van Pillen & Praten vertelt Angela ons alles over de eetstoornis ARFID en bespreekt Sisco een artikel over ADHD bij ouderen.  Wil je meer informatie over ARFID of andere eetstoornissen? Denk dan aan K-EETi, een eetstoornissen-advieslijn voor professionals. Je kunt hier een casus bespreken met een expert. K-EETi denkt mee en geeft praktisch en inhoudelijk advies. De advieslijn is iedere werkdag bereikbaar tussen 12.00 en 13.00 uur via (085) 760 33 75.

In deze aflevering van Pillen & Praten vertelt Angela ons alles hoe je van genotype naar fenotype komt bij farmacogenetisch onderzoek. Sisco bespreekt een artikel over drie nieuwe antipsychotica.

Slapeloosheid komt veel voor tijdens de zwangerschap. In het eerste deel van deze aflevering vertelt Angela ons over de verschillende behandelopties en waarom het zo belangrijk is om preventief te handelen. Daarna vertelt Sisco wat het effect is van lithium op de nieren en hoe we daar als behandelaren rekening mee kunnen houden.    In deze video wordt uitgelegd hoe de nieren werken en hoe lithium deze werking beïnvloedt (Psyfar inlog vereist): https://www.psyfar.nl/multimedia/multimedia-item/t/animatie-over-de-renale-klaring-van-lithium 

In het archief van Pillen & Praten vonden we nog een prachtige podcast die we jullie niet willen onthouden. In 2020 waren we op zoek naar de juist vorm voor onze podcast en hebben met verschillende formats geëxperimenteerd. Een van de pilot-afleveringen ging over het destijds recent verschenen boek 'Farmacotherapie bij verslaving'. Sisco van Veen interviewt Wim van den Brink over het hoofdstuk dat gaat over stoornissen in het gebruik van alcohol en medisch journalist Rosalie Herderschee geeft tussendoor extra informatie uit dit hoofdstuk. Wat ons betreft te interessant om verloren te laten gaan, dus geniet daarom vandeze speciale archief-aflevering!   Link naar het boek: https://www.prelum.nl/product/farmacotherapie-bij-verslaving

Bestaat er een verband tussen onvruchtbaarheid bij mannen en het gebruik van SSRI's? En is er hoop voor mensen die last hebben al slapeloze nachten en alles al hebben geprobeerd? We ontdekken het in deze aflevering. Ps: hier kun je doorlezen over de langetermijneffecten van laaggedoseerde quetiapine: https://dejongepsychiater.nl/onderzoek/klinisch/quetiapine-blijkt-geen-onschuldig-alternatief-voor-benzodiazepines/

Live vanaf het Nationaal Congres Farmacotherapie in de Psychiatrie spreken Angela en Sisco twee bevlogen psychiaters. Nienke Vulink vertelt over haar missie om de psychodermatologie op de kaart te zetten en Gabriël Jacobs geeft een overzicht van alle nieuwe psychofarmaca die eraan zitten te komen.

In deze aflevering verdiept Sisco zich in de toename van meldingen rondom verslaving aan psychofarmaca, in het bijzonder bij benzodiazepines en stimulantia. Verderop in de aflevering bespreekt Angela diepe hersenstimulatie en leren we dat deze behandeling kan helpen bij obsessief-compulsieve stoornis en depressie.  

In deze aflevering ontdekt Sisco dat er ook andere medicijnen zijn voor bipolaire stoornis naast de bekende stemmingsstabilisatoren. Verderop in de aflevering gaat het over welke behandelvormen er zijn voor eetstoornissen bij kinderen, adolescenten en volwassenen. 

In deze aflevering van Pillen & Praten vertelt Angela over het gebruik van psychofarmaca rondom operaties. Wat zijn de risico’s? En hoe kan deze minimaliseren? Daarna gaat Sisco in op depressies tijdens de palliatieve fase. Hoe onderscheid je somberheid die hoort bij het sterven van een depressie? En wat is de rol van de psychiater?

In deze aflevering van Pillen en Praten spreken we met de hoofdredacteur van Psyfar en krijgen we antwoord op een aantal veelgestelde vragen over pillen. Over bupropion, methylfenidaat en het combineren van antipsychotica bijvoorbeeld. Maar ook over haaruitval bij medicatiegebruik. Zijn psychedelica de trend van 2022? En moet er meer aandacht komen voor psychofarmaca in de laatste levensfase?

In deze aflevering verdiepen Sisco en Angela zich in de behandelmogelijkheden voor nachtmerries bij PTSS. Zijn die er? En hoe goed werken ze? Ook spreken ze over interventies tegen gewichtstoename bij het gebruik van antipsychotica. Is daar iets tegen te doen? Zijn er risicofactoren? En bij welk middel zien we dit het vaakst?

In deze aflevering neemt onze nieuwe presentator Angela Carlier je mee in de wereld van designer drugs. Wat zijn het? En wat moet je als behandelaar weten? Daarnaast bespreekt Sisco de (zeer) bescheiden rol van psychofarmaca bij jongeren met een borderlinepersoonlijkheidsstoornis.

In deze aflevering ontdekt Roselien het bestaan van ‘ADHD-muziek’, maar de focus ligt ergens anders, namelijk op het medicijn clonidine als mogelijke toepassing bij ADHD.

En Sisco betoogt waarom het zo belangrijk is dat, naast neurologen, ook psychiaters zich nadrukkelijk bezighouden met de ziekte van Parkinson.

Het is een hot topic in de psychiatrie momenteel: de toepassing van esketamine bij therapieresistentie depressie. Nog volop in onderzoek, maar inmiddels is er ook een vergoede optie beschikbaar in de kliniek: de esketamine neusspray. We spreken over de klinische toepassing ervan. En minstens zo belangrijk als een medicijn toevoegen: hoe bouw je het gebruik ervan af? We blijven deze aflevering in de hoek van de antidepressiva. 

Sisco en Roselien verdiepen zich in het hoe en waarom van repetitieve Transcraniële Magnetische Stimulatie (rTMS). Deze behandeling heeft vooralsnog geen plek in de behandelstandaard van depressie. Zou dat in de toekomst veranderen? Verderop in de aflevering gaat het over dementie. Deze neurodegeneratieve aandoening is vooralsnog niet te genezen. Wat zijn de medicamenteuze opties om symptomen te bestrijden?

Voor deze Pillen & Praten gaat Sisco in gesprek met Gerda de Kuijper. Zij is onderzoeker, arts verstandelijk gehandicapten en expert op het gebied van psychofarmacagebruik bij mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB). In de podcast krijg je antwoord op al je vragen met betrekking tot dit vakgebied: hoe herken je een LVB? Hoe kies je een passende behandeling? Wanneer start je medicatie? En vooral: hoe stop je weer?

Een fascinerend beeld om voor te stellen: biljoenen krioelende microben, overal in en op het lichaam, en dan in het bijzonder in de darmen. Nog fascinerender wordt het als je je voorstelt dat de organismen in contact staan met je hersenen. Wat weten we over de darm-brein-as? Roselien en Sisco bespreken de stand van zaken aan de hand van een artikel van Groningse onderzoekers. Verder is er aandacht voor psychofarmaca bij ouderen, want waar moet je ook alweer allemaal rekening mee houden?

Het klinkt misschien onschuldig, maar speekselvloed kan behoorlijk vervelend zijn. Bij gebruik van het antipsychoticum clozapine ligt deze bijwerking op de loer. Aan de hand van een mooi overzichtsartikel in de laatste Psyfar van dit jaar, bespreken Sisco en Roselien wat je ertegen kunt doen. Ook spreken ze over de grote groep patiënten die met therapieresistente schizofrenie kampt. Hoe zijn zij te helpen? Is er meer dan medicatie?

Wanneer ga je over tot de farmacologische behandeling van mensen met een parafiele stoornis? Behandeling is een optie als iemand zich als gevolg van een parafilie zelf ernstig beperkt voelt in het functioneren, of wanneer iemand als gevolg van de parafilie anderen schade toebrengt, bijvoorbeeld door het plegen van strafbare feiten, zedendelicten. Roselien en Sisco bespreken aan de hand van de nieuw verschenen Psyfar wat de mogelijkheden zijn. Daarnaast gaat het deze aflevering over de farmacologische behandelopties bij een obsessief compulsieve stoornis.

Psychiatrische patiënten hebben een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Hoewel dat een bekend gegeven is, staat de somatische zorg binnen de psychiatrie niet altijd even duidelijk op het netvlies. Hoe bepaal je precies of er bij jouw patiënt sprake is van een verhoogd risico, en wat doe je vervolgens? Sisco en Roselien gaan in gesprek met psychiater en Psyfar-redacteur Melissa Chrispijn. Zij schreef een tweeluik over dit belangrijke thema. Verder praat Sisco ons bij over ontwikkelingen op het gebied van COVID-19, die in relatie tot de psychiatrie goed zijn om in gedachten te houden. (NB. Deze aflevering is opgenomen op 20 april.)

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.