Geschiedenis is een van de dankbaarste onderwerpen voor een podcast. Je hebt geen beeld nodig, alleen iemand die goed kan vertellen, en verhalen over veldslagen, vorsten en verraad hoef je niet spannender te maken dan ze al zijn. Toch klinken geschiedenispodcasts heel verschillend. De een is een gesprek over het nieuws met een historicus, de ander een hoorspelachtige reeks van zes delen. Daarom heb ik ze hieronder niet gerangschikt van goed naar minder goed, maar geordend naar hoe je wilt luisteren.
Aanleiding is het nieuws dat Alle Geschiedenis Ooit deze herfst met een eigen show het theater in gaat. Een goed moment om te kijken welke geschiedenispodcasts er verder zijn, en welke je zonder abonnement kunt horen.
In één oogopslag
| Podcast | Wie vertelt | Soort | Waar te horen |
|---|---|---|---|
| Alle Geschiedenis Ooit | Nynke de Jong, Arco Gnocchi en Thom Aalmoes | Verhalen uit de wereldgeschiedenis | Podimo (abonnement), spin-off Grote Namen gratis |
| Maarten van Rossem en Tom Jessen | Historicus Maarten van Rossem met Tom Jessen | Actualiteit met historische blik | Gratis in alle apps |
| Veldheren Historia | Mart en Tom de Kruif | Militaire geschiedenis, vader en zoon | Gratis in alle apps |
| De Geschiedenisreis | Thijs van Dam en Leander Loizides | Reeksen over oorlog en verzet | Gratis in alle apps en op YouTube |
| Geschiedenis voor herbeginners | Vier Vlaamse geschiedenisliefhebbers | Van oude beschavingen tot recente conflicten | Gratis in alle apps |
| OVT | VPRO, NPO Radio 1 | Radioprogramma over geschiedenis | Gratis via NPO Luister en podcastapps |
| De Rest Is Geschiedenis | Omroep Zwart | Geschiedenis van de Nederlandse hiphop | Gratis via NPO Luister en podcastapps |
Als je een verhaal wilt horen
Alle Geschiedenis Ooit is voor veel luisteraars de eerste kennismaking met geschiedenis als vermaak. Nynke de Jong, Arco Gnocchi en Thom Aalmoes noemen zich amateurhistorici, en dat hoor je. Ze vertellen elkaar verhalen uit de wereldgeschiedenis alsof ze in de kroeg zitten, met grappen en zijsporen. De podcast wordt gemaakt door Dag en Nacht Media en is alleen te horen via Podimo. Wie geen abonnement wil, kan beginnen met de spin-off AGO Grote Namen, die sinds maart 2025 gratis in de gewone podcastapps staat. Er verschenen inmiddels ook twee boeken, over Nederland en over Europa.
Wil je liever lange reeksen die je van begin tot eind volgt, dan is De Geschiedenisreis een goede keuze. De Delftse vrienden Thijs van Dam en Leander Loizides maken series van meerdere afleveringen over een onderwerp, van Napoleon tot de Koude Oorlog en de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog. Thijs doet het uitzoekwerk, Leander stelt de vragen die jij als luisteraar ook zou stellen. Die rolverdeling maakt het toegankelijk zonder dat het oppervlakkig wordt. Het begon volgens Omroep Delft met een gesprek in de kroeg en groeide uit tot een podcast met een miljoen luisteraars.
Een Vlaamse tegenhanger is Geschiedenis voor herbeginners. Twee keer per maand duiken Jonas Goossenaerts, Benjamin Goyvaerts, Laurent Poschet en Filip Vekemans in het verleden om het heden beter te begrijpen. Er werken twee geschiedenisleraren aan mee, en dat merk je aan de heldere opbouw. Met meer dan honderddertig afleveringen sinds 2020 heb je hier ook een flinke achterstand om in te halen.
Als je oorlog en strategie wilt begrijpen
Veldheren en de opvolger Veldheren Historia zijn voor wie wil weten hoe een veldslag echt verliep. Mart de Kruif was van 2011 tot 2016 Commandant Landstrijdkrachten, zijn zoon Tom is geschiedenisdocent. Die combinatie werkt verrassend goed. De vader weet hoe een bevelhebber denkt, de zoon zorgt dat het verhaal in de tijd blijft staan. Veldheren Historia is gemaakt samen met National Geographic Historia. Ik vind dit de podcast die het meest uitlegt waarom iets gebeurde in plaats van alleen wat er gebeurde.
Als je het nieuws wilt snappen
Niet elke geschiedenispodcast gaat over vroeger. Maarten van Rossem en Tom Jessen verschijnt op werkdagen en legt de actualiteit langs de meetlat van de geschiedenis. Van Rossem is emeritus hoogleraar in Utrecht, Jessen is de journalist die hem bij de les houdt. De podcast bestaat sinds mei 2020 en is precies wat je verwacht, relativerend en droog. Wie na een nieuwsdag behoefte heeft aan iemand die zegt dat het allemaal al eens eerder is gebeurd, zit hier goed. Meer van dat soort luisterwerk staat in ons lijstje met politieke podcasts.
OVT is het geschiedenisprogramma van de VPRO op NPO Radio 1. Presentatoren, historici en gasten bespreken archiefmateriaal, nieuw onderzoek en actuele zaken vanuit het verleden. Het is radio, dus de afleveringen zijn wat strakker en zakelijker dan de praatpodcasts in deze lijst.
Als je iets anders wilt
De titel klinkt als een algemene geschiedenispodcast, maar De Rest Is Geschiedenis van Omroep Zwart gaat over de geschiedenis van de Nederlandse hiphop. Elk seizoen staat een groep centraal. Het eerste ging over het album Eigen wereld van Opgezwolle, het tweede over de Amsterdamse rapgroep THC en het derde over The Opposites. Geschiedenis hoeft niet vijfhonderd jaar oud te zijn om de moeite waard te zijn, en wie in de jaren nul opgroeide, hoort hier een stuk van zijn eigen jeugd terug.
Heb je meer met je eigen regio, dan kun je ook de kleinere podcasts proberen. Groningse Geschiedenis neemt je bijvoorbeeld mee naar Ezinge en Anna van Ewsum. Dat soort podcasts heeft minder luisteraars, maar vaak wel de verhalen die je nergens anders hoort.
Waar begin je?
Mijn tip hangt af van wat je al betaalt. Heb je Podimo, begin dan bij Alle Geschiedenis Ooit, want daar heb je het meeste plezier per minuut. Zonder abonnement zou ik Veldheren Historia nemen voor de diepgang of De Geschiedenisreis voor een lange reeks in de auto. En wie elke ochtend het nieuws hoort, kan Maarten van Rossem er direct achteraan zetten. Na een week weet je welke stem je wilt blijven horen, en dat is bij geschiedenis eigenlijk het belangrijkste.
